Η διάθεση σου να υπερασπιστείς τον/τη σύντροφό σου και όχι η δύναμη, σε κάνει πιο ελκυστικό

Αυτό που αυξάνει περισσότερο την ελκυστικότητα ενός πιθανού συντρόφου δεν είναι η σωματική του δύναμη, ούτε τα χρήματα, ούτε η ομορφιά, αλλά η διάθεση να σε υπερασπιστεί όταν υπάρχει κίνδυνος. Σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύεται στο περιοδικό Evolution and Human Behavior οι άνθρωποι τείνουν να θεωρούν πιο επιθυμητό κάποιον που δείχνει έμπρακτα ότι δεν θα εγκαταλείψει τον άλλον σε μια απειλητική κατάσταση, ακόμη κι αν δεν είναι ιδιαίτερα δυνατός. Η πρόθεση να προστατεύσει φαίνεται να λειτουργεί ως βασικό σήμα δέσμευσης και αξιοπιστίας.

Η προστασία ως εξελικτικό ένστικτο

Όπως διαβάζουμε στο PsyPost, οι προτιμήσεις αυτές ερμηνεύονται μέσα από την εξελικτική ψυχολογία. Για το μεγαλύτερο μέρος της ανθρώπινης ιστορίας, η βία μεταξύ ανθρώπων ήταν συχνή και δεν υπήρχαν θεσμοί που να εγγυώνται ασφάλεια. Οι στενές σχέσεις λειτουργούσαν ως βασική ασπίδα προστασίας. Έτσι, η ψυχολογία μας φαίνεται να έχει διατηρήσει κριτήρια επιλογής συντρόφου που είχαν νόημα σε επικίνδυνα περιβάλλοντα, ακόμη κι αν σήμερα ζούμε σε πιο ασφαλείς κοινωνίες.

Οι ερευνητές ξεχώρισαν κάτι που συχνά συγχέεται: άλλο η ικανότητα να ασκήσει κάποιος βία και άλλο η πρόθεση να το κάνει για να προστατεύσει κάποιον. Ένα δυνατό άτομο μπορεί να επιλέξει να μη βοηθήσει, ενώ ένα πιο αδύναμο μπορεί να ρισκάρει. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι άνθρωποι ανταμείβουν ψυχολογικά τη διάθεση για παρέμβαση, όχι την αντικειμενική πιθανότητα επιτυχίας σε μια σύγκρουση.

Γιατί η πρόθεση μετράει περισσότερο από την ισχύ

Στα πειράματα, οι συμμετέχοντες διάβαζαν σενάρια καθημερινής έντασης όπου ο σύντροφος ή ο φίλος αντιδρούσε με διαφορετικούς τρόπους. Όταν το άτομο επενέβαινε για να προστατεύσει, η ελκυστικότητά του εκτοξευόταν. Όταν έβλεπε τον κίνδυνο αλλά απομακρυνόταν, η εικόνα του κατέρρεε. Ακόμη και η απλή απουσία αντίδρασης θεωρούνταν λιγότερο αρνητική από τη συνειδητή εγκατάλειψη.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι διαφορές ανά φύλο. Οι γυναίκες αξιολογούσαν πολύ αυστηρά τους άνδρες που δεν έδειχναν διάθεση προστασίας, αντιμετωπίζοντάς το σχεδόν ως απόλυτο μειονέκτημα. Για τους άνδρες, η ίδια συμπεριφορά σε γυναίκες συντρόφους είχε μικρότερη αρνητική επίδραση. Αυτό το μοτίβο ταιριάζει με εξελικτικά σενάρια όπου οι άνδρες αναλάμβαναν συχνότερα τον ρόλο του προστάτη απέναντι σε φυσικούς κινδύνους.

Η σωματική δύναμη από μόνη της φάνηκε να παίζει δευτερεύοντα ρόλο. Αν και υπήρχε μια αρχική προτίμηση προς πιο δυνατούς άνδρες, αυτή σχεδόν εξαφανιζόταν όταν οι ερευνητές έλεγχαν στατιστικά την αντίληψη ότι η δύναμη σημαίνει μεγαλύτερη διάθεση προστασίας. Με άλλα λόγια, η δύναμη είναι ελκυστική κυρίως επειδή υπονοεί πρόθεση, όχι επειδή εξασφαλίζει νίκη.

Ακόμη πιο αποκαλυπτικό ήταν το εύρημα ότι η αποτυχημένη προσπάθεια προστασίας δεν μείωνε την ελκυστικότητα. Ένα άτομο που παρενέβη αλλά ηττήθηκε από τον επιτιθέμενο θεωρήθηκε εξίσου επιθυμητό με κάποιον που τα κατάφερε. Ακόμη και όταν ο άλλος τραυματιζόταν, η πρόθεση υπερίσχυε της έκβασης. Η πράξη στέλνει ισχυρό μήνυμα αφοσίωσης.

Τι σημαίνουν τα ευρήματα για τις σύγχρονες σχέσεις

Τέλος, η μελέτη έδειξε ότι τα κριτήρια είναι αυστηρότερα για τους ερωτικούς συντρόφους απ’ ό,τι για τους φίλους. Η απροθυμία προστασίας τιμωρείται πολύ πιο έντονα στις ρομαντικές σχέσεις, γεγονός που υποδηλώνει ότι η προστασία θεωρείται βασικό συστατικό μακροχρόνιας δέσμευσης. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι τα ευρήματα βασίζονται σε υποθετικά σενάρια και σε αμερικανικό δείγμα, άρα μπορεί να διαφέρουν σε πιο επικίνδυνες κοινωνίες.